Nhạc không lời giúp học tập tốt hơn

NHẠC KHÔNG LỜI GIÚP HỌC TẬP TỐT HƠN

TS. Đinh Văn Tới *

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong điện ảnh, nhạc dạo đầu, ca khúc, đặc biệt là nhạc nền không lời đã trở thành một yếu tố không thể thiếu, như thể trở thành một cuộc đời thứ hai song hành cùng cốt truyện, thậm chí còn quyết định sự thành bại của một bộ phim. Bernard Herman. William Wyler, đạo diễn của phim huyền thoại Ben-Hur khẳng định “Âm nhạc trong phim giống như một cuộc hôn phối mà cả hai đều phải đến với nhau từ tình yêu, bởi nếu không đó sẽ là một cuộc hôn nhân gượng ép và nhanh chóng tan ra”.

Để khán giả hứng khởi và cảm nhận được những thông điệp mà diễn giả gửi gắm trong bài thuyết trình, người ta thường mở nhạc nền trong suốt thời gian thuyết trình. Bởi vì âm nhạc tạo nên sự kết nối mạnh mẽ về cảm xúc, giúp khán thính giả thư giãn và âm nhạc thay đổi trạng thái cảm xúc của con người, góp phần làm tăng hiệu quả cho các buổi thuyết trình, giúp mọi người tập trung và cảm nhận nội dung mà không bị buồn ngủ hay nhàm chán.

Theo chúng tôi được biết, phần lớn các nhà diễn giả nổi tiếng trên thế giới đều có chung ý kiến rằng “vũ khí” bí mật giúp cho buổi thuyết trình thành công ngoài sự chuẩn bị chu đáo, sự tự tin của bản thân thì một phần không thể thiếu đó chính là nhạc nền trong buổi thuyết trình.

Nghiên cứu gần đây cho thấy rằng việc nghe nhạc không lời giúp chúng ta luôn cảm thấy hạnh phúc và cải thiện sức khỏe thể chất một cách đáng kinh ngạc. Hơn 350 triệu người trên thế giới mắc bệnh trầm cảm, trong đó 90% thường bị mất ngủ. Riêng ở Mỹ có trên 30% dân số đang mắc chứng rối loạn giấc ngủ. Nghiên cứu của Hans Joachim Trappe (Đức) đã chứng minh rằng âm nhạc có lợi đối với những bệnh nhân bị trầm cảm, nhưng còn phụ thuộc vào từng loại nhạc. Nhạc nhẹ và nhạc cổ điển giúp nâng cao tinh thần hơn, còn những loại nhạc kỹ thuật số, nhạc mạnh thường làm giảm tinh thần nhiều hơn. Một số nghiên cứu khác tiết lộ những sinh viên nghe nhạc cổ điển và thư giãn 45 phút trước khi đi ngủ sẽ có giấc ngủ sâu hơn và ngon hơn đáng kể so với những sinh viên chỉ nghe truyện hoặc không nghe gì.

Các bác sĩ thuộc Bệnh viện Oberwalliser (Thụy Điển) nghiên cứu khoảng 23 trường hợp thanh niên tình nguyện đã đưa ra khẳng định: Việc nghe nhạc thật sự khiến cho nhịp tim con người dần trở nên ổn định hơn. Cũng trong nghiên cứu, ngoài nhạc Mozart, họ còn phát hiện thêm các bài nhạc của nhà soạn nhạc danh tiếng Bach cũng có tác động ổn định nhịp tim tương tự. Trẻ sơ sinh nếu được nghe nhạc Mozart cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các vấn đề thần kinh sau khi sinh. Trong suốt quá trình cho trẻ sơ sinh nghe nhạc, một thiết bị camera đã ghi lại toàn bộ những biểu hiện và hoạt động của trẻ sơ sinh, được công nhận âm nhạc Mozart đã có những ảnh hưởng thật tuyệt vời đến trạng thái tinh thần của trẻ.

Theo một công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Italia cũng đã khẳng định rằng: Nghe nhạc có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ, huyết áp và đau tim. Nghe một bản nhạc không lời hay chơi một nhạc cụ thường xuyên có thể giúp làm giảm nhịp tim và huyết áp, và chính vì thế sẽ dẫn đến giúp giảm sự căng thẳng, làm cho chúng ta cảm thấy thoải mái.

Các nghiên cứu khác chỉ ra rằng, nhạc không lời giúp chúng ta đi vào trạng thái thư giãn nhưng tỉnh táo – trạng thái giúp chúng ta học tập và làm việc có hiệu quả tối ưu. Đồng thời kết quả điều tra cũng cho biết, khi chúng ta lắng nghe theo nhịp điệu đều đặn của thể loại nhạc này, 60 nhịp một phút, nhịp tim, huyết áp và sóng não đều thư giãn theo điệu nhạc. Nhịp tim chậm lại, huyết áp giảm đi, sóng não beta giảm 6% trong khi sóng não alpha (thích hợp cho học tập và trí nhớ) tăng 6%.

Các nhà nghiên cứu cho thấy âm nhạc giúp học tập và nhớ thông tin tốt hơn. Nếu muốn nghe nhạc không lời để làm việc hay học tập hiệu quả hơn, thì chúng ta cứ để nhạc truyền đến tai bình thường mà không cần cảm thụ cái hay hoặc để ý giai điệu, lời nhạc, vì nếu vậy não phải sẽ không có cơ hội làm xao nhãng sức mạnh tập trung của não trái.

Do vậy, nhạc không lời hay chính là nguồn sống giúp giảm stress, cải thiện sức khỏe tốt hơn, có được một giấc ngủ ngon, đem lại niềm vui, có thể làm giảm đau, tăng hiệu quả làm việc…, đặc biệt là giúp tăng chỉ số IQ, khả năng sáng tạo, trí nhớ, cân bằng tâm trạng trong lúc học tập.

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một nghiên cứu thực nghiệm nào về việc sử dụng nhạc không lời làm nhạc nền trong hoạt động dạy và học trên lớp đối với sinh viên đại học.

II. NỘI DUNG

        Tác giả đã tiến hành thực nghiệm sử dụng nhạc không lời (nhạc cổ điển, nhạc Mozart, nhạc beat) trong quá trình giảng dạy học phần “Văn hóa doanh nghiệp” tại các lớp liên thông từ trung cấp và cao đẳng lên đại học chính quy các ngành: Kế toán, Kinh tế, Quản trị Kinh doanh. Sau mỗi tiết học, tôi đều hỏi ý kiến sinh viên là nên tắt hay tiếp tục mở nhạc không lời trong lúc thầy giảng bài? Tất cả đều đề nghị mở nhạc không lời.

        Kết thúc học phần, tác giả gửi phiếu khảo sát “Đánh giá việc sử dụng nhạc không lời làm nền cho bài giảng trên lớp” đến 72 sinh viên của 3 lớp trên. Tác giả đưa ra 02 câu hỏi đóng (chọn 01 trong 03 đáp án) và 01 câu hỏi mở. Kết quả như sau:

        Với câu hỏi  “Anh/chị cảm nhận thế nào về việc giảng viên sử dụng nhạc không lời làm nhạc nền cho bài giảng trên lớp?”, có 3 đáp án: (A) Tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập; (B) Không quan tâm; (C) Gây mất tập trung cho việc tiếp thu bài giảng. Kết quả 72/72 người chọn đáp án (A).

        Với câu hỏi  “Theo anh/chị giáo viên có nên duy trì việc sử dụng nhạc không lời làm nền cho bài giảng của giảng viên trên lớp?”, có 3 đáp án: (A) Rất nên; (B) Không quan tâm; (C) Không nên. Kết quả 72/72 người chọn đáp án (A).

        Với câu hỏi mở “Anh chị hiểu biết và đánh giá như thế nào về vai trò của nhạc không lời làm nhạc nề đối với bài giảng của giảng viên trên lớp?”, sinh viên đã nêu lên hiệu quả cảm nhận được từ việc được nghe nhạc không lời trong khi học tập trên lớp. Sinh viên mong muốn được tiếp tục được nghe nhạc trong khi học tập các học phần khác và đề xuất nên phổ biến trong Trường Đại học Kinh tế Nghệ An nói riêng và các trường học khác nói chung.

        Trong đó, sinh viên Nguyễn Hoàng Yến- Lớp liên thông Quản trị kinh doanh LCQ801viết: “…Nên lựa chọn những bản nhạc phù hợp như nhạc piano không lời, nhạc cổ điển, nhạc Baroque… để làm nhạc nền đối với bài giảng của giảng viên trên lớp giúp sinh viên tập trung, tăng khả năng ghi nhớ, thậm chí tăng IQ…”.

        Cũng là sinh viên lớp liên thông Quản trị kinh doanh LCQ801, Nguyễn Văn Hiếu viết: “… Trong lúc nghe giảng không có cảm giác âm thanh của nhạc không lời xen lẫn vào lời thoại của giáo viên, tuy nhiên não bộ vẫn thu nhận tín hiệu này. Sau thời gian học cảm thấy não bộ cân bằng, đầu óc thoải mái hơn…”.

Sinh viên Bùi Văn Khánh- Lớp liên thông Kinh tế LTKT8.1 viết: “…Văn hóa doanh nghiệp là một trong những môn học được cho là khô khan. Vì vậy để tạo khí thế lãng mạn, thu hút sinh viên tập trung đến nội dung bài học, thầy đã sáng tạo vận dụng các bản nhạc không lời đưa vào các buổi học làm cho sinh viên có cảm hứng thích thú học tập, không buồn ngủ…”.

          Cũng là sinh viên lớp liên thông Kinh tế LTKT8.1, Phùng Thị Mơ viết: “Theo em, con người có não bộ trái và não bộ phải. Mỗi khi làm việc hoặc học tập chúng ta thường chỉ tập trung vào một nội dung hoặc một việc nào đó thì cũng đồng nghĩa với bộ não chỉ hoạt động một bên và bên còn lại chưa được kích hoạt dẫn đến mức độ hoạt động của bộ não sẽ không cân bằng. Đồng thời trong quá trình làm việc, học tập (thời gian lâu) sẽ khiến chúng ta mệt mỏi, nhám chán, căng thẳng, thậm chí buồn ngủ do bộ não của chúng ta một bên quá tải và mất cân bằng, dẫn đến chất lượng tiếp thu, nhận thức sẽ hạn chế và bộ nhớ lưu lại nội dung học tập, công việc chỉ ở mức độ thấp. Thực tế cho thấy việc sử dụng nhạc không lời, nhạc nền nhẹ kết hợp trong làm việc, học tập khiến cho em thêm tỉnh táo, thoái mái, hứng thú hơn. Việc sử dụng nhạc không lời làm nhạc nền đối với bài giảng của giảng viên trên lớp theo em là rất cần thiết”.

          Sinh viên Hồ Thị Châu- Lớp liên thông Kế Toán LCK801 viết: “…Nhạc không lời có khả năng tiết chế sự không tập trung. Chúng tác động đến tâm hồn và suy nghĩ của bản thân một cách vừa phải giúp em vừa thư giãn vừa tập trung hết mình vào học tập. Hơn nữa, nghe nhạc cũng là cách để sinh viên tách biệt với môi trường xung quanh và đặc biệt là những môi trường ồn ào để tập trung vào việc của mình”.

Cũng là sinh viên lớp liên thông Kế Toán LCK801, Lê Thị Kim viết: “…Trong lúc học tập, bán cầu trái làm việc, bán cầu phải “ngủ quên”. Nhạc không lời kích thích bán não cầu phải hoạt động, giúp em tập trung học tập, ghi nhớ thông tin tốt hơn. Nhờ đó, những tiết học trở nên vui tươi hơn và tinh thần luôn sẵn sang”…

Ngoài ra, tác giả cũng đã gửi phiếu khảo sát “Đánh giá việc sử dụng nhạc không lời làm nền cho bài giảng trên lớp” đến 50 sinh viên lớp Kế toán K6. Mặc dù chưa được giảng viên sử dụng nhạc không lời làm nhạc nền cho các tiết giảng trên lớp nhưng nhiều sinh viên cho rằng cũng giống như xem phim, nếu chỉ có lời thoại của diễn viên mà không có âm nhạc nền sẽ rất nhàm chán, đơn điệu, không hấp dẫn. Trong lúc giảng viên giảng bài hay sinh viên phát biểu, thảo luận nhóm nếu có nhạc nền không lời sẽ tạo cảm giác sống động, dễ tập trung và tiếp thu bài học hơn… Đặc biệt, lúc giải lao giảng viên có thể mở nhạc Beat (nền) cho sinh viên hát một vài ca khúc về tuổi trẻ, tình yêu và cuộc sống, hoặc mở các video bài hát vui vẻ, sôi động để giúp sinh viên bớt mệt mỏi, căng thẳng sau 50 phút tập trung học tập.

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Như vậy, nhạc không lời hay có rất nhiều lợi ích đối với cuộc sống, bên cạnh khả năng giúp giảm stress, cải thiện sức khỏe tốt hơn, có được một giấc ngủ ngon, đem lại niềm vui, có thể làm giảm đau, tăng hiệu quả làm việc…, thì nhạc không lời còn giúp tăng chỉ số IQ, khả năng sáng tạo, trí nhớ, cân bằng tâm trạng trong lúc học tập, nghiên cứu. Những bản nhạc không lời có giai điệu cổ điển của Mozart, Bach…, không chỉ giúp sinh viên dễ nghe, thư giãn cơ thể, tâm trí, mà còn tập trung học tập rất hiệu quả.

Để tăng cường hiệu quả, giảng viên nên điều chỉnh âm lượng vừa phải, nếu nhỏ quá sẽ không có tác dụng, nếu lớn qúa sẽ khiến giảng viên và sinh viên bị xao nhãng, chỉ nghĩ đến các giai điệu, hoặc gây ồn ào, át tiếng giảng bài của giảng viên và tiếng phát biểu của sinh viên, làm mất tập trung trong quá trình học tập, nghiên cứu. Giảng viên phải tạo một danh sách nhạc tự động chuyển bài rồi mở lên khi bắt đầu giảng bài để tránh tình trạng dừng lại và tìm kiếm bản nhạc khác sau mỗi 5 phút. Điều này sẽ giúp giảng viên tiết kiệm thời gian, cho phép liền mạch và tập trung hơn. Một danh sách bản nhạc kéo dài 45- 50 phút, khi kết thúc cũng như một lời nhắc nhở thời lượng của một tiết giảng đã xong.

Theo tác giả, Trường Đại học Kinh tế Nghệ An nói riêng, các Trường học các cấp nói chung nên sử dụng nhạc không lời làm nhạc nền cho các giờ giảng trên lớp của giảng viên.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

https://cachlamhay.vn

https://dep.com.vn

http://mpod.vn

--------------------------

(*) Giám đốc Trung tâm NN-TH Tuyển sinh & Hợp tác đào tạo, Trường Đại học Kinh tế Nghệ An

51- Lý Tự Trọng, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

ĐT: 0918658876

Email: ts.dinhvantoi@gmail.com


Bài viết khác